OBCINANIE (ZAKRYWANIE) WŁOSÓW PRZEZ MĘŻATKI
pytanie od L. :
Proszę o informacje na temat genezy i zasadności obcinania włosów przez wychodzące za mąż kobiety żydowskie. Czy obyczaj ten nadal jest kontynuowany i w jakich środowiskach?
odpowiedź:Obcinanie włosów przez religijne kobiety żydowskie, które są już mężatkami, jest akurat jedynie kwestią trwającej zaledwie od kilkuset lat mody, ale wynika bezpośrednio z przestrzegania praw dotyczących skromności (cnius) i nakazu zakrywania włosów w miejscach publicznych.
Zarówno Talmud (Ketubot 72a) jak i Szulchan Aruch (Orach Chaim 75) opierają swoje ustalenia prawne na fragmencie z Tory (Ks. Liczb 5:18): "Potem postawi kapłan niewiastę przed Panem i odkryje głowę niewiasty", z którego wnioskują, że już w czasach Mojżesza kobiety osłaniały swoje głowy, zakrywając włosy. Cytowany fragment Tory odnosi się do kobiety zamężnej, stąd kobiety niezamężne (z wyjątkiem wdów i kobiet rozwiedzionych) nie były nigdy zobowiązane do przestrzegania tego nakazu, jakkolwiek wiadomo, że kobiety żydowskie w krajach arabskich zakrywały swoje włosy nawet przed ślubem, najprawdopodobniej pod wpływem zwyczaju muzułmanek.
Włosy kobiety uważane są za bardzo zmysłowe. Ten argument pojawia się w dyskusji w Talmudzie i zostaje wyprowadzony z fragmentu Pieśni nad Pieśniami (4:1). W momencie, gdy kobieta wychodzi za mąż, rezerwuje swoją zmysłowość dla męża. Ponadto, zakrywając - w miejscach publicznych - włosy, przesyła sygnał innym mężczyznom, że nie jest nimi zainteresowana, jako potencjalnymi partnerami.
Kobiety żydowskie zakrywały włosy chustami lub bardzo gęstymi siatkami, ale zawsze istniała obawa, że włosy mogą być jednak widoczne.
Istnieje parę hipotez, kiedy i z jakiego powodu wsród Żydówek askenazyjskich pojawiła się moda na całkowite golenie głów i przykrywanie ich perukami. Jedna z teorii mówi o narodzeniu się tego zwyczaju w XVI-wiecznej Wenecji, pod wpływem mody panującej wśród wenecjanek. Inna, że używanie peruk rozpoczęło się mniej wiecej 80 lat później w Niemczech.
Jedno jest pewne: w wieku XVIII i XIX stosowanie peruki (szejtl lub szajtel) było już bardzo popularne. Peruki te były często piękniejsze, niż naturalne włosy. Ponadto były wygodne, bardziej higieniczne, można było mieć ich wiele i zmieniać je w zależności od socjalnej okazji. Przestawał też istnieć problem siwiejących włosów.
Prawo halachiczne nigdy nie wymagało obcinania włosów ani golenia głowy, a jedynie zakrywania włosów. Całkowite lub częściowe obcinanie włosów i używanie peruk dawało jednak absolutną pewność, że naturalne włosy nie są widoczne. A zakaz prawa religijnego dotyczy przecież wyłącznie własnych włosów kobiety, a nie np. cudzych włosów, z których wykonana jest peruka.
Sposób ten jest stosowany do dziś przez część Żydówek ortodoksyjnych.
Inaczej wygląda sytuacja wśród kobiet innych odłamów judaizmu. Większość kobiet należących do synagogi konserwatywnej zakrywa głowy tylko chustą i wyłącznie przy specjalnych okazjach: np. w szulu lub zapalając świece szabatowe. Kobiety należące do synagogi reformowanej zazwyczaj nie zakrywają włosów, jakkolwiek wiele z nich używa w szczególnych sytuacjach kip (jarmułek).
| 
