Z ostatnich dni

TU BI-SZWAT - POCHODZENIE ŚWIĘTA

pytanie od JK :

Bardzo proszę o wyjaśnienie pochodzenia święta Tu BiSzwat.

odpowiedź :

Tu Bi-Szwat oznacza "15 dzień miesiąca szwat". Tu - wyraża liczbę 15 w hebrajskim. 15 dzień miesiąca szwat jest Nowym Rokiem Drzew (Rosz Ha-Szana lailanot).

Pochodzenie święta wywodzi się z zapisanych w Torze reguł dotyczących składania w Świątyni ofiar z owoców młodych drzew.

W Księdze Kapłańskiej czytamy: "Gdy przyjdziecie do ziemi [Izraela] i będziecie sadzić wszelkie drzewo [rodzące] jadalny owoc, będzie wam ten owoc wzbroniony. Przez trzy lata będzie wam wzbroniony i jedzony nie będzie. A w czwartym roku wszelki jego owoc będzie święty, na chwałę Boga. A w piątym roku możecie jeść jego owoc" (19: 23-25). Ponieważ, aby przestrzegać tego prawa i wiedzieć dokładnie, kiedy trzeba przynieść owoce do Świątyni, a kiedy można je już zjadać samemu, byłoby konieczne zapamiętanie daty zasadzenia każdego drzewa osobno, ustalone zostały zbiorowe "urodziny" wszystkich drzew na 15 dzień miesiąca szwat.

Po zburzeniu Świątyni praktyczne zastosowanie "urodzin" drzew przestało funkcjonować i dzień ten przekształcił się w święto o pomniejszym znaczeniu, podczas którego - współcześnie - sadzi się w Izraelu drzewa i w niektórych domach odbywa się uroczysta kolacja sederowa  (przypominająca seder podczas święta Pesach), której zasady i przebieg zostały ustalone przez przez mistyczny nurt judaizmu w wieku XVI.

Mamy więc - podobnie jak w czasie święta Pesach - cztery kielichy wina, odczytywane są wersety dotyczące roślin w Izraelu, odbywa się błogosławienie wina i owoców i ich jedzenie.

Istnieje wiele wariantów przebiegu tej kolacji przy zapalonych świecach. Wspólne elementy to wino (białe i czerwone) i różne owoce:

• Pierwszy kielich wina - wino wyłącznie białe (symbolizuje zimę).
• Drugi kielich - 2/3 białego i 1/3 czerwonego (symbolizuje nadchodzącą wiosnę)( istnieje także zwyczaj dodawania nie 1/3, ale tylko kropli wina czerwonego).
• Trzeci kielich - 1/3 białego i 2/3 czerwonego (symbolizuje rozkwitającą wiosnę).
• Czwarty - wyłącznie wino czerwone (oczywiście symbol lata).

(Wino pochodzące z Izraela nie jest konieczne)

Błogosławieństwa przed wypiciem każdego kielicha wina:

Błogosławiony jesteś Ty, Haszem, Król Świata, Stwórca owocu winorośli.

[Baruch Ata Haszem, Eloheinu, melech haolam, bore pri hagafen]

I przed zjedzeniem owocu:

Błogosławiony jesteś Ty, Haszem, Król Świata, Stwórca owocu drzewa.

[Baruch Ata Haszem, Eloheinu, melech haolam, bore pri haec]

Natomiast gdy będziemy jedli produkty roślinne, które nie są owocami drzew, błogosławieństwo brzmi:

Błogosławiony jesteś Ty, Haszem, Król Świata, Stwórca różnych rodzajów pożywienia  (gdy przygotowane z mąki) / owocu ziemi (gdy inne produkty roślinne).

[Baruch Ata Haszem, Eloheinu, melech haolam,bore minej mzonot]  

Istnieje wiele opinii w sprawie owoców, jakie powinno się jeść podczas kolacji. Najbardziej powszechny zestaw to oliwki, daktyle, winogrona, figi, granaty, jabłka, orzechy włoskie, tzw. chleb świętojański (karob czyli bukser), gruszki, wiśnie, nasiona słonecznika i fistaszki. Wersja skromniejsza, ale zgodna z Księgą Powtórzonego Prawa, zawiera charakterystyczne produkty rolnicze Izraela : "pszenicę, jęczmień, winogrona, figi, granaty, oliwki i miód" (8:8) ("pięć owoców i dwa zboża Izraela"). Oczywiście winogrona można zastąpić rodzynkami, a zboża pojawiają się na stole w formie np. ciasta. Ziemia Izraela nasycona jest świętością, która nie sprowadza się wyłącznie do świata duchowego, ale objawia się także w formie fizycznej. Owoce, które rosną na tej ziemi, czerpią z niej wodę i minerały oraz jej świętość.

Wersja kabalistyczna jest znacznie bogatsza: zawiera albo 15 owoców, aby ich liczba odpowiadała dacie (15 dzień szwat), albo 30, bo wtedy dziesięć odpowiada liczbie sefirot w każdym z trzech światów: stworzenia, ukształtowania i działania (3x10=30).

W tym roku (5770 - 2010) Tu Bi-Szwat rozpoczyna się po zachodzie słońca 29 stycznia.

Aktualności

Nowe Projekty

Ostatnie pytania

Nowe artykuły