nasza godula
Wtorek, 7 Luty 2012
 

Z ostatnich dni




MAJMONIDES O WOLNEJ WOLI

pytanie od ZD :


Czy Majmonides wypowiadał się na temat wolnej woli, a jeżeli tak, to jakie było jego stanowisko?

Maimonides-2.jpg

odpowiedź :


Rambam (Majmonides) (1137-1204)  pisze na temat wolnej woli np. w Sz'mone P'rakim (czyli "Osiem rozdziałów"):


"Jeśli człowiek byłby zmuszony do zachowywania się [w jakiś sposób], to wszystkie nakazy i zakazy Tory byłyby bezcelowe i nie miałyby żadnej wartości. Człowiek bowiem nie miałby wówczas żadnej kontroli nad swoim postępowaniem. Podobnie byłoby to całkowitym zaprzeczeniem sensu studiowania i edukacji, a nawet kształcenia zawodowego. Wszystko to nie miałoby wówczas żadnej wartości, albowiem człowiek - według wiary tych ludzi - byłby zmuszony przez jakąś zewnętrzną siłę do zachowania w jakiś sposób, do znajomości jakichś tematów i do posiadania jakichś cech. Nagroda i kara - i to zarówno ze strony śmiertelników jak i Boga - byłyby wtedy absolutnie niesprawiedliwe. Wówczas bowiem Szymon zabiłby Ruwen dlatego, że został zmuszony tak uczynić, dlaczego więc miałby być za to ukarany? Jak moglibyśmy powiedzieć, że Bóg - który jest dobry i sprawiedliwy - ukarał człowieka za to, że dokonał jakiegoś czynu gdyż był do tego zmuszony i musiałby go dokonać nawet wówczas, gdyby pragnął tego nie robić. Ponadto [takie podejście] odebrałoby całkowicie sens wszelkiemu planowaniu, budowaniu domów, zapewnianiu sobie środków do życia, uciekaniu przed niebezpieczeństwem i tym podobnym. [Jaką bowiem miałoby to wartość] gdyby wszystko było zrządzone przez los? Jednakże to [podejście jest całkowicie] bezsensowne i absolutnie niewłaściwe. Jest ono przeciwne i logice, i rzeczywistości. Niszczy ono mury Tory i przedstawia niewłaściwy obraz Boga, niech Niebiosa przed tym chronią. Bez żadnych wątpliwości prawdą jest, że każdy aspekt postępowania człowieka zależy od jego [wyboru]. Jeśli tego chce, to postąpi w taki właśnie sposób. Jeśli jednak tego nie chce, to tak nie postąpi. Nic w ogóle go do tego nie zmusza ani go nie zniewala. Jest to zatem związane z władzą [człowieka], tak jak napisano: "Kładę oto przed tobą życie i dobro, śmierć i zło. Wybierz dobro." Bóg dał nam bowiem w tym względzie możliwość wyboru."


(tłum. Henryk Halkowski)

Aktualności


Nowe Projekty


Ostatnie pytania


Nowe artykuły

projekt i wykonanie by DWS
© wszystkie prawa zastrzeżone