"LO TIRCACH" KONTRA "LO TAHAROG"
pytanie od EI :
Nie "nie zabijaj" ale "nie morduj". Jak z lingwistycznego punktu widzenia uzasadnić, że tłumaczenie tego przykazania jako "nie zabijaj" jest błędne?
odpowiedź :
Gdyby w tekście Tory było przykazanie "nie zabijaj" musiałoby brzmieć "Lo taharog".
Bowiem "zabijać" to laharog, a więc "zabójstwo" to hariga.
Z kolei lircoach oznacza czasownik "mordować", konsekwentnie rzeczownik recach oznacza "morderstwo" a roceach - "mordercę".
Lo tircach oznacza "nie morduj" i tak brzmi to przykazanie w Torze (Szemot 20:13, Dewarim 5:17).
Jak pisaliśmy już poprzednio, tłumaczenie tego przykazania jako "nie zabijaj" pojawiło się w momencie translacji Tory na łacinę (Wulgata, przełom IV i V wieku). Poprzednio, w tłumaczeniu greckim brzmiało ono "οΰ φονεύσεις", gdzie czasownik "φονεύω" oznacza zarówno zabijanie, jak i zabijanie w sposób brutalny, oraz mordowanie, a więc w jakimś sensie, choć dalekim od precyzji, jest dość blisko hebrajskiego "Lo tircach", a co najmniej nie przeciwstawia się zdecydowanie tekstowi i jego sensowi oryginalnemu.
W tłumaczeniach łacińskim pojawia się jednak od samego początku słowo o innym, błędnym znaczeniu. Przykazanie to brzmi w tej wersji: "non occides". Czasownik "occido" odnosi się już zdecydowanie do "zabijania".
Tłumaczenie łacińskie spowodowało, że przekłady na inne języki (dokonywane z wersji łacińskiej, a nie z tekstu hebrajskiego) konsekwentnie stosowały "nie zabijaj", ale przyczyna była tu - najprawdopodobniej – znacznie głębsza, teologiczna. Chodziło bowiem zapewne o to, aby przykazanie to, dane Żydom na tablicach pod górą Synaj przez Boga, uczynić zgodnym z naukami Jezusa, historycznie późniejszymi o ponad 1200 lat.
Ponieważ Jezus zdecydowanie przeciwstawiał się wszelkiej przemocy, nawet w obronie własnej (Mat. 5:39: „A Ja wam powiadam: Nie stawiajcie oporu złemu. Lecz jeśli cię kto uderzy w prawy policzek, nadstaw mu i drugi” BT), Szóste Przykazanie (Oświadczenie) zostało sformułowane w tłumaczeniach tak, aby pasowało do tych poglądów i tej etyki.
| 
