ZASADA MATRYLINEARNOŚCI W TORZE
pytanie od BD :
Chciałabym zapytać, od jakiego momentu i gdzie jest napisane w Torze, że dziecko dostaje pochodzenie żydowskie po matce, bo chyba wcześniej było inaczej?
odpowiedź :
Wszystkie odłamy judaizmu zgadzają się, że osoba, której matka jest Żydówką – jest Żydem, a dzieci każdej kobiety, która jest Żydówką – są Żydami. „Zasada matrylinearności” jest niepodważalnym kryterium i nie zmienia go ani fakt wychowania się w innej kulturze, ani związek z inną religią (jakkolwiek w tej sprawie istnieją odmienne, zdecydowanie mniejszościowe zdania, między innymi opinia Majmonidesa).
Linia ojca obowiązywała niewątpliwie w czasach Patriarchów – do chwili ogłoszenia Tory, choć z wyjątkami, bo na przykład jeden z dwu synów Awrahama (Jiszmael) nie był Żydem, podobnie jak jeden z synów Jicchaka (Esaw). Jakkolwiek w Torze nie ma żadnych, wyrażonych wprost oznajmień na temat tego, że linia matki jest decydująca, to znajdują się tam stwierdzenia, które pośrednio przekonują, iż już wtedy za Żydów uznawano dzieci matek żydowskich, a nie żydowskich ojców.
Reguła, że dziecko dziedziczy "żydowskość" po matce, została ustalona na podstawie dwóch wersetów Tory:
- Po pierwsze, w Szemot 21:4 czytamy o tym, że jeżeli właściciel da żydowskiemu słudze nieżydowską żonę, dzieci z tego związku będą należały do właściciela sługi i gdy skończy się okres pracy sługi - odejdzie on sam. Interpretacja zasad prawnych dotyczących tego przypadku jednoznacznie udowadnia, że dzieci te - będąc potomstwem Żyda - nie są traktowane jako Żydzi, a decyduje o tym fakt, że ich matka nie jest Żydówką. Gdyby dzieci Żyda zrodzone z jego związku z kobietą nieżydowską były uważane za Żydów - odeszłyby z uwalnianym ojcem. Ponieważ tak nie jest - oznacza to, że nie są - według prawa - Żydami.
- Po drugie, werset 7:4 z księgi Dewarim, w którym znajdujemy zakaz związków małżeńskich Żydów z ludźmi należącymi do "siedmiu narodów", jest sformułowany w taki sposób, iż dla talmudycznych interpretatorów (Jewamot 23a, Kiduszin 68b), było oczywiste, że Tora uważa potomstwo kobiety żydowskiej urodzone z jej związku z nie-Żydem za Żydów, a potomstwo żydowskiego mężczyzny zrodzone z jego związku z nie-Żydówką - za nie-Żydów. Zwracając się bowiem do Żyda, Tora nazywa syna córki spłodzonego przez nie-Żyda "twoim synem", a nie nazywa tak syna urodzonego przez nie-Żydówkę, gdyż jest to "jej syn" (np.:"Rabi Jochanan odpowiedział w imieniu rabiego Szimona ben Jochaja: (...) syn urodzony z kobiety izraelskiej jest nazywany synem, ale syn zrodzony z kobiety nieżydowskiej nie jest nazywany twoim synem, ale jej synem", Jewamot 23a).
|
