ŻYDOWSKIE NAZWISKA
pytanie od ZB :
Pytanie dotyczące historii: skąd wśród nazwisk żydowskich nazwiska odnoszące się do nazw kamieni szlachetnych (Rubin, Szafir, Diament)?
odpowiedź :
Prawa wydane i wprowadzone w życie w Austrii w latach 1781-1787 zmuszały Żydów do przyjmowania nazwisk niemieckich lub brzmiących z niemiecka. Dotychczas Aszkenazyjczycy używali imienia własnego z dodatkiem imienia ojca, często w formie zachowującej brzmienie hebrajskie i jednocześnie wymowę w jidysz, np. Awaraham ben Zewi lub Jicchak ben Josef.
Hebrajsko brzmiące nazwiska zostały zakazane. Urzędnicy cesarscy, dla ułatwienia sobie pracy, nadawali Żydom najczęściej cztery nazwiska: Weiss (biały), Schwartz (czarny), Gross (duży), Klein (mały). Na mocy prawa, Żydzi z rodu kapłanów i lewitów mogli domagać się nazwisk zgermanizowanych, ale wskazujących na ich status: Cohnstein, Katzman, Aronstein, Levinthal. Części nadano nazwiska od nazw miejscowości, z których pochodzili, np. Prager, Posner, Epstein, Landau, Shapiro, Dreyfus, Horowitz.
Na listach sporządzonych przez urzędy austriackie znalazła się także grupa nazwisk uznawanych za ładne. Nawiązywały one do nazw kamieni szlachetnych i kwiatów. Za otrzymanie jednego z tych nazwisk wymagana była najczęściej łapówka. Były to takie nazwiska jak Lilienthal, Edelstein, Rozenthal, a także Saphir, Diamant, Rubin, Rubinstein, Krystall, Bernstein, które były prezentowane często jako nawiązujące do nazw dwunastu kamieni w napierśniku Najwyższego Kapłana (Świątyni Jerozolimskiej.) Ponadto za łapówkę Żydzi mogli otrzymać nazwisko Kluger ("mądry") lub Frohlich ("szczęśliwy").
Odmowa zapłacenia łapówki mogła spowodować urzędowe przydzielenie wyszydzającego nazwiska. Stąd obecność takich nazwisk jak np. Borgenicht ("nie pożyczaj") lub Eselkopf ("ośla głowa").
|
