Z ostatnich dni

KEL SZADAJ

pytanie od AN :

Jak powinno dokładnie brzmieć po polsku imię B-ga, które po hebrajsku jest El Szadaj, po angielsku tlumaczy się to Almighty, a po polsku Wszechmogący; np. Bereszit 17:1; czy jest to właściwe?

odpowiedź :

Tak. Tłumaczenie tego Imienia Boga jako "Wszechmogący" jest właściwe (takie tłumaczenie znajdujemy np. w Torze w edycji Pardes Lauder).

Jednak dokładne znaczenie tego słowa w języku hebrajskim pozostaje od wielu stuleci tematem sporów.

Istnieje mnóstwo hipotez na temat Imienia  "KEl Szadaj" (litera "K" jest tu dodawana tradycyjnie w tekstach nieliturgicznych, ze względu na szacunek dla Imienia).

Odnotujmy jedynie te podstawowe z nich, które pojawiają się w Torze Ustnej - w interpretacjach wielkich rabinów.

Raszi twierdzi, że KEl Szadaj definiuje Boga jako  Tego "który jest wystarczający" w przyznawaniu dobrodziejstw, i który "ma wystarczającą [siłę, moc]" ("Sze-daj"), aby zapewnić  wszystko, co jest konieczne do istnienia świata. Zarówno KEl Szadaj jak i Haszem - zdaniem Rasziego - odnoszą się do Tego, który dotrzymuje obietnicy.

Midrasz Szemot Raba przywołuje wyjaśnienie rabiego Aby bar Mamala, który stwierdza, że KEl Szadaj oznacza Boga wymierzającego karę, podczas gdy Haszem - Boga okazującego miłosierdzie światu.

R. Owadja Sforno uważa, że KEl Szadaj odnosi się do Boga w znaczeniu Pierwszej Przyczyny, a Haszem - do podtrzymywania istnienia wszystkiego, co zostało stworzone.

KEl Szadaj to Stwórca wszelkiego istnienia, a zarazem Ten, który powiedział światu daj ("wystarczy" - analogicznie słowo, jak w pieśni pesachowej dajenu ("już by wystarczyło.").

Bóg objawił się Patriarchom jako KEl Szadaj ("Bóg przemówił do Moszego i powiedział mu: Ja jestem Haszem. [I Tym byłem kiedy] objawiłem się Awrahamowi, Jicchakowi, Jaakowowi jako Bóg Wszechmogący (El Szadaj). Ale Mojego Imienia Haszem nie dalem im poznać" Szemot/ Ks.Wyjścia 6:2-3), bo nie musiał naruszać żadnego z praw natury, a dopiero później, gdy lud Jisraela utracił tak silną ufność, jaką mieli Patriarchowie, Bóg objawił się jako Haszem.

Tę myśl kontynuuje Chatam Sofer twierdząc, że KEl Szadaj wyraża rządzenie światem porzez prawa natury, a Haszem - przekraczanie praw natury. Haszem objawia się Moszemu wówczas, gdy Żydzi znajdują się na 49 stopniu (bramie) skalania (poziomu nieczystości) w niewoli egipskiej i dlatego konieczne jest dokonanie znacznie większych cudów, aby ich podnieść z duchowego upadku.

Raszbam (r. Szmuel ben Meir) uważa, że Bóg objawił się Praojcom jako  KEl Szadaj, ale głównym Imieniem Boga jest Haszem.

Dzieło Haktaw Wehakabala (r. Jaakowa Cwi Meklenburga) prezentuje pogląd, że Imię Szadaj wskazuje na sposób, w jaki  Bóg utrzymuje świat przy życiu i obdarza ludzi takim bogactwem, iż wołają daj - "wystarczy!". Szadaj jest słowem spokrewnionym z  szadajim ("piersi"), które zapewniają wystarczająco dużo pokarmu dziecku, aby mogło żyć. Dlatego Bóg mówi do Jisraela: "Ja jestem Bóg Wszechmogący (El Szadaj). Bądź płodny i rozmnażaj się" (Bereszit 35:11), a w Bereszit 49:25 znajdujemy  w jednym wersecie zarówno Szadaj, jak i szadajim (birchot szadajim - dosłownie: "błogosławieństwo piersi").

Abarbanel (r. Jicchak ben Jehuda) podaje pogląd Rambana i Ibn Ezry, którzy uważają, że Imię Szadaj odnosi się do działania, jakie nie narusza praw natury, natomiast Haszem - odnosi się do wpływania przez Boga na świat w sposób ponadnaturalny.

Istnieje również hipoteza, że Szadaj jest akronimem (skrótowcem) od słów Mi sze'Amar Daj L'olamo, co można przetłumaczyć jako "Ten, który powiedział 'wystarczy' światu". Gdy Bóg stwarzał świat, zatrzymał proces Kreacji przed osiągnięciem pełnego rezultatu, co oznacza, że Imię Szadaj definiuje całkowitą moc (wszechmoc) Boga nad procesem Stwarzania.

Popularna jest midraszowa koncepcja, że Szadaj jest akronimem słów Szomer Daltot Jisrael, które oznaczają "Strażnik wrót [bram] [drzwi] Jisraela". Szin, dalet i jud są literami umieszczanymi na mezuzach.

..............

nowość:

ZOBACZ NASZĄ WIZYTÓWKĘ NA FACEBOOKU

i dołącz do nas

Aktualności

Nowe Projekty

Ostatnie pytania

Nowe artykuły