nasza godula
Poniedziałek, 15 Marzec 2010
 

Z ostatnich dni




CZTERY PYTANIA (MA NISZTANA)

pytanie od SL :


Czy to prawda, że słynne "cztery pytania" zadawane podczas sederu w Pesach zostały zmienione i obecnie zadaje się inne niż w czasach istnienia Świątyni?

odpowiedź:


Tak.

W czasach Świątyni zadawano jedno pytanie, którego już nie zadaje się od prawie dwóch tysięcy lat a jednocześnie później dodano dwa nowe pytania oraz jedno z istniejących pytań sformułowano inaczej.


Cztery pytania (Ma nisztana) nie są, w gruncie rzeczy, osobnymi pytaniami. Obecnie mamy jedno podstawowe pytanie i cztery dopełniające je zdania.


Na początku było zawsze to samo pytanie podstawowe, które nie uległo zmianie:


  • Dlaczego ta noc różni się od wszystkich innych nocy?


Następnie uzupełniano je trzema dodatkowymi pytaniami:


  • We wszystkie inne noce zanurzamy jedzenie raz, dlaczego w tę jedną noc zanurzamy je dwa razy? [Karpas w słonej wodzie i maror w charoset]


  • We wszystkie inne noce jemy chamec i macę, dlaczego w tę jedną noc tylko macę?


W najwcześniejszych tekstach Miszny znajduje się świadectwo (Pesachim 116a), że w czasach Świątyni ostatnie z tych trzech pytań było inne niż obecnie i brzmiało:


  • We wszystkie inne noce jemy mięso pieczone, duszone i gotowane, dlaczego w tę jedną noc tylko pieczone?


Później, podczas redakcji Talmudu, dodano czwarte pytanie:


  • We wszystkie inne noce jemy różne warzywa, dlaczego w tę jedną noc tylko warzywa gorzkie? 


Natomiast po zburzeniu Świątyni zaprzestano składania ofiary (oddania) z jagnięcia w Pesach, a wtedy pytanie dotyczące spożywania mięsa wycofano i zastąpiono nowym pytaniem, którego nie zadawano w czasach wcześniejszych:


  • We wszystkie inne noce jemy siedząc lub opierając się na boku, dlaczego w tę jedną noc tylko opierając się na boku?

Wreszcie, ponieważ zwyczaj zanurzania jedzenia (np. w słonej wodzie) już zaginął, pytanie dotyczące zanurzania zostało sformułowane inaczej i obecnie brzmi:


  • We wszystkie inne noce nie zanurzamy jedzenia ani razu, dlaczego w tę jedną noc zanurzamyje dwa razy?

Aktualności


Nowe Projekty


Ostatnie pytania


Nowe artykuły

projekt i wykonanie by DWS
© wszystkie prawa zastrzeżone