"TREFNY" I "KOSZERNY"
pytanie od ZT :
Co dokładnie oznacza słowo "koszerny"?
odpowiedź :
„Koszerny” (z hebrajskiego: kaszer) znaczy dosłownie „odpowiedni”, „pasujący”, „właściwy”. Odpowiedni ze względu na przepisy kaszrutu, czyli zbioru zasad dotyczących przede wszystkim żywności, choć nie tylko. Opozycją słowa „koszerny” jest słowo trejf (w spolszczeniu: „trefny”), dosłownie „rozszarpany”, co odnosiło się do rozszarpanego zwierzęcia, które było z tego powodu niekoszerne. Przymiotnik ten oznacza, że produkt nie nadaje się do jedzenia, ponieważ nie spełnia wymagań żydowskiego prawa religijnego.
Gdyby starać się sprowadzić skomplikowane i szczegółowe zasady koszerności do jakiegoś wspólnego mianownika, to być może najbardziej logiczną odpowiedzią, choć nieobejmującą wszystkich reguł i przypadków, okazałoby się pójście tropem symbolicznej opozycji pomiędzy życiem a śmiercią.
Zwierzęta, których mięso jest koszerne, muszą mieć rozdwojone kopyto i muszą być przeżuwaczami. Taka reguła eliminuje wszelkie drapieżniki, wszystkie zwierzęta zabijające inne zwierzęta, wszystkie zwierzęta karmiące się mięsem (mające jakikolwiek kontakt ze śmiercią innych stworzeń) – pozostają poczciwe krowy, owce, kozy, sarny, jelenie, daniele (koszerna jest również żyrafa, wymieniona w Torze, ale nie ma tradycji jedzenia jej mięsa).
Ptaki, które są koszerne, z zasady nie mogą być ptakami drapieżnymi ani spożywającymi padlinę (analogicznie – wykluczenie kontaktu ze śmiercią).
Ponadto istnieje zakaz mieszania, a nawet jakiejkolwiek styczności potraw mlecznych z mięsnymi. Znów symbolika wydaje się tu kluczem: mleko jest symbolem życia; mięso – będąc mięsem martwego zwierzęcia – oczywiście symbolizuje śmierć.
W języku polskim „koszerny” pojawia się wyłącznie w węższym znaczeniu: właśnie dotyczącym religijnego prawa żydowskiego. W języku angielskim słowo kosher weszło do mowy potocznej i określa jakikolwiek przedmiot, który jest dozwolony, autentyczny, prawdziwy, legalny. Natomiast w języku polskim słowo „trefny” oznacza przedmiot, którego pochodzenie jest nielegalne.
|
