KULTURA GRECKA A JUDAIZM
pytanie od ZS :
Spotkałem się z twierdzeniem, że kultura antycznej Grecji była opozycją kultury Żydów, opozycją wobec judaizmu. Czy jest ono uzasadnione?
odpowiedź :
Tak. Kultura grecka stanowiła, pod wieloma apektami, dokładne przeciwieństwo kultury żydowskiej. Gdyby postarać się ująć tę archetypową opozycję – trwającą przez tysiąclecia do dziś – w jednym zdaniu, ukazującym opozycyjne wartości tych kultur i światopoglądów, które z nich wyrosły, trzeba by było przywołać znane stwierdzenie: „Dla Greków piękno było świętością. Dla Żydów świętość była pięknem”. Grecy mordowali kalekie i brzydkie dzieci (akceptował ten zwyczaj Platon, popierał Arystoteles), podczas gdy Żydzi głosili, że każdy człowiek, nawet najbardziej kaleki i brzydki, jest stworzony na podobieństwo Boga.
Politeizm grecki kształtował bogów wedle wizerunku ludzi, podczas gdy judaizm starał się kształtować ludzi według wizerunku Boga.
Dlatego tak ważne było powstanie przeciw Grekom, w proteście przeciw hellenizacji, które upamiętnia święto Chanuka.
Historyczne znaczenie tamtego powstania trudno przecenić. Była to przecież, zakończona sukcesem, rewolta nie tylko w obronie niepodległości i tradycji, ale przede wszystkim w obronie monoteizmu.
Gdyby powstanie nie wybuchło i nie zwyciężyło – judaizm najprawdopodobniej przestałby istnieć, Żydzi poddani zostaliby hellenizacji, tak jak inne ludy, z powierzchni ziemi zniknąłby jedyny ośrodek monoteizmu etycznego i – mamy podstawy przypuszczać – losy całego świata potoczyłyby się inaczej. Zwłaszcza gdy weźmiemy pod uwagę fakt, iż z ocalonego wówczas judaizmu narodziły się w ciągu następnych stuleci wielkie religie monoteistyczne (chrześcijaństwo i islam), w znacznym stopniu kształtujące historię ludzkości przez ostatnie dwa tysiące lat.
Konflikt pomiędzy tym w kulturze, co reprezentuje tradycję grecką a tym, co reprezentuje tradycję judaizmu (przekształconą w wydaniu chrześcijanskim w szeroki system wartości zwanych "judeochrześcijańskimi") - przejawia się współcześnie między innymi powrotem do kultu Natury (środowiska naturalnego), próbami zmiany definicji małżeństwa, zacieraniem różnic pomiędzy płciami, kultem zdrowia i fizycznego piękna w miejsce kultu mądrości i nadrzędności zasad etycznych, odwołujących się do opozycji dobra i zła.
|
