"NIE KRADNIJ" CZY "NIE PORYWAJ"?
pytanie od W :
Mam pytanie odnośnie ósmego przykazania. Tora Pardes Lauder podaje: "nie będziesz porywał /człowieka/". Wszystkie dostępne tłumaczenia Biblii, łącznie z Cylkowem, tłumaczą to przykazanie, jako "nie kradnij", "nie będziesz kradł", "nie ukradniesz". Jak jest w istocie? Czy "porywać" to synonim słowa "kraść"?
odpowiedź :
Rozbieżność pomiędzy tłumaczeniem Tory Pardes Lauder, a innymi przekładami wynika z faktu, że autorzy wszystkich tłumaczeń, łącznie z Izaakiem Cylkowem, dokonują tu tłumaczenia dosłownego, a wydanie Tory, na które się Pan powołuje - zgodnego z tradycją interpretacyjną (np. Raszi).
W początkowej części wersetu 20:13 Szemot pojawiają się trzy zakazy: Lo tircach. Lo tinaf. Lo tignow (nie morduj, nie cudzołóż, nie kradnij). Dwa pierwsze karane są śmiercią. Trzecie z nich musi więc odpowiadać dwóm poprzednim swoim ciężarem gatunkowym i potencjalną karą. Wynika to z kontekstu (Sanhedryn 87a). A w Szemot 21:16 czytamy: „Kto porwie człowieka i sprzeda go, a wyjdzie na jaw, że [porwany] był w jego rękach - musi ponieść śmierć”.
Porwanie jest najdalej posuniętą formą kradzieży. Kradzież przedmiotu jest przywłaszczeniem sobie cudzej własności - wytworu pracy człowieka, a więc jakby jego cząstki. Natomiast porwanie człowieka - jest kradzieżą absolutnie wszystkiego, co jest jego własnością. Dlatego właśnie Lo tignow oznacza tu - według metody odczytywania Tory określanej jako dawar halomed meiniano ("wnioskowanie z treści wersetu") - „nie będziesz porywał [człowieka]”.
Zakaz (osobny) kradzieży pieniędzy oraz rzeczy materialnych znajdujemy w Wajikra 19:11: „Nie będziecie kraść”, ale np. Targum Jonatan uważa, że ósme przykazanie obejmuje swoim zakazem wszelkie przejawy nieuczciwości polegającej na pozbawianiu człowieka tego, co jest jego własnością.
| 
