RÓŻNICE W TEKSCIE TORY
pytanie od RPS :
Dlaczego parsza Jitro kończy się na Ks. Wyj. 20.23, skoro ten rozdział ma jeszcze trzy wersety? Czy jest różnica pomiędzy żydowską Torą, a biblijnym Pięcioksięgiem?
odpowiedź :
Tora jest oryginalną, podstawową wersją księgi, którą popularnie określa się wśród chrześcijan mianem biblijnego Pięcioksiągu. Tekst Tory jest w języku hebrajskim.
Parsza Jitro kończy się wersetem 23: "I nie wstępuj po stopniach ku Mojemu ołtarzowi, żebyś nie odsłonił twojej nagości przy nim" (Tora, edycja Pares Lauder).
Spójrzmy teraz na ostatni werset w chrześcijańskiej wersji tekstu (rozdział XX, werset 26):
"Nie będziesz wstępował po stopniach do mojego ołtarza, żeby się nie odkryła nagość twoja" (Biblia Tysiąclecia).
Jak widać, jest to ten sam werset, ale jego numeracja jest inna.
Skąd ta różnica w liczbie wersetów (23 w pierwszej wersji i 26 w drugiej)?
Odpowiedź jest bardzo prosta: werset 13 w Torze brzmi: "Nie wolno ci mordować. Nie wolno ci cudzołożyć. Nie wolno ci porywać [człowieka]. Nie wolno ci świadczyć przeciwko twojemu bliźniemu jako fałszywy świadek".
Natomiast w wersji chrześcijańskiej ten jeden werset staje się aż czterema wersetami:
- 13. Nie będziesz zabijał.
- 14. Nie będziesz cudzołożył.
- 15. Nie będziesz kradł.
- 16. Nie będziesz mówił przeciw bliźniemu twemu kłamstwa jako świadek.
Stąd właśnie te dodatkowe trzy wersety. Po prostu numeracja jest inna.
Istotniejszą różnicą jest w tym fragmencie nieprawidłowe tłumaczenie tekstu hebrajskiego: "nie morduj" ("lo tircach") przetłumaczone jest bowiem jako "nie zabijaj". Ta zmiana oryginalnego zakazu Tory ma bardzo poważne konsekwencje etyczne i pisaliśmy o nich tu wielokrotnie.
Z kolei sprawa zakazu "porywania" w opozycji do zakazu "nie będziesz kradł" jest bardziej skomplikowana. O tym także pisaliśmy już kiedyś.
Pięcioksiąg Mojżeszowy (czyli Chumasz, inaczej - w wąskim rozumieniu - właśnie Tora) - składający się z następujących ksiąg: Bereszit, Szemot, Wajikra, Bamidbar i Dewarim - został przetłumaczony na grecki, na aramejski, później na łacinę, a następnie na języki narodowe jako część Starego Testamentu (księgi: Rodzaju, Wyjścia, Kapłańska, Liczb, Powtórzonego Prawa).
Różnice pomiędzy tym, co nazywamy Torą (szerzej: Biblią Hebrajską) a tzw. Starym Testamentem, polegają zarówno na układzie, podziale na części, jak i - do pewnego stopnia - na zawartości, co widać w przykładzie zasygnalizowanym powyżej.
|