FRUM, FRUMMER
pytanie od JM :
Spotkałem się z pojęciem "fromm" lub w innej wersji "frum". Z kontekstu wynika, że jest to określenie człowieka pobożnego. Proszę o wyjaśnienie tego pojęcia, jego pochodzenie i jeżeli to oznacza człowieka pobożnego, to jakie są jego cechy. Czym się różni od np. cadyka?
odpowiedź :
„Frum” jest słowem w języku jidysz, wywodzącym się z niemieckiego przymiotnika „fromm", który można przetłumaczyć po polsku jako „pobożny”. Bycie „frum” oznacza przyjęcie na siebie zobowiązania o przestrzeganiu wszystkich przykazań Tory. Przeciwieństwem słowa „frum” jest „frei” – oznaczające, że jest się wolnym od „jarzma Tory”.
Człowiek, który jest "frum", nazywany bywa "frummer". Zazwyczaj rzeczownik ten ma pozytywną konotację, jakkolwiek – w zależności od kontekstu – może mieć także zabarwienie prześmiewcze, podobnie jak „Chasid Szota” („Pobożny głupiec”) – przywoływany w Talmudzie mężczyzna, który jest tak bardzo "religijny", że nie będzie ratował tonącej kobiety, aby przez jej dotykanie nie naruszyć zasad skromności. W takim sensie „frummer” jest dokładną opozycją cadyka. Cadyk posiada bowiem głęboką mądrość płynącą z religii, dlatego jest etyczny i zwraca uwagę przede wszystkim na dobro drugiego człowieka. Natomiast "frummer” (człowiek powierzchownie i bezmyślnie religijny, dewot) ponad wszystko przedkłada ślepe przestrzeganie rytuałów, nawet za cenę ludzkiej krzywdy. Dlatego też słowo „frum” uważane jest niekiedy za akronim zdania w jidysz: „fiel riszus un wenig micwos” („wiele zła i mało przykazań”).
|
