PIENIĄDZE W SZABAT
pytanie od M. :
Słyszałam, że po zapaleniu świec szabatowych powinnam złożyć datek do puszki cedakowej. Ale czy można to zrobić, skoro pieniądze są "mukce" w Szabat? Dotychczas nie korzystałam ze skarbonki, a cedakę przesyłałam w formie pomocy dla czasopisma żydowskiego oraz wydawałam na zakup judaików dla pokazywania uczniom w szkole i wpajania im tolerancji.
odpowiedź :Pomysł przeznaczania pieniędzy na pomoc dla czasopisma lub na zakup judaików na prezentacje w szkole jest znakomity i warto z niego po przeczytaniu naszej odpowiedzi nie rezygnować. Jednak nie zmienia to faktu, że pieniądze na cele charytatywne wkłada się zwyczajowo do skarbonki (puszki cedakowej) po prostu przed zapaleniem świec (wspominamy o tym w naszej broszurze "Szabat Szalom", której tekst znajdzie Pani na tej stronie internetowej w dziale Szabat).
Dla osób zaciekawionych, co to jest mukce, wyjaśniamy, że religijne prawo żydowskie nie tylko wymaga przestrzegania zakazów wykonywania różnych czynności w Szabat, ale stosuje także zasadę zwaną "ochranianiem prawa". Polega to na tym, że nie tylko nie wolno tych czynności wykonywać, ale także nie wolno robić niczego, co mogłoby do ich wykonywania doprowadzić. Ponieważ w Szabat nie wolno wydawać pieniędzy, konsekwentnie - w celu ochrony tej zasady - nie wolno ich także przy sobie posiadać. Przedmioty, których posiadanie (np. w kieszeniach) jest z takich właśnie przyczyn zabronione, nazywają się mukce.
Przy okazji: słowo cedaka oznacza potocznie "datek na cele dobroczynne" lub "dawanie pieniędzy na cele charytatywne", jednak dosłownie oznacza ono "sprawiedliwość".
Bo ten, kto daje pieniądze na szlachetne cele - jest sprawiedliwy.
W Talmudzie znajdujemy zdanie: "cedaka jest równa wszystkim innym przykazaniom wziętym razem" (Bawa Batra 9b) - które jest dowodem, jak poważnie podchodzi do cedaki judaizm.
|