PESACH: WYZNACZANIE DATY ŚWIĘTA
pytanie od W :
Czy możecie wytłumaczyć, jak wyznacza się datę Paschy, a w szczególności, w jaki sposób została wyznaczona data Paschy na 20.04.2008 roku?
odpowiedź :
Data święta Pesach nie jest wyznaczana, ponieważ nie jest to święto ruchome.
Wrażenie, że święto to pojawia się w odmiennych terminach, wynika z różnic pomiędzy kalendarzem żydowskim a gregoriańskim. W kalendarzu żydowskim jego data jest niezmienna.
Święto Pesach (Pascha) rozpoczyna się zawsze tego samego dnia: 15 miesiąca nisan i trwa zawsze do 21 nisan w Izraelu (w diasporze - do 22 nisan).
W tym roku (2008) święto rozpocznie się 19 kwietnia, po zachodzie słońca (w kalendarzu żydowskim nowy dzień liczy się od zachodu słońca), a dzień 20 kwietnia będzie pierwszym pełnym dniem święta.
Nisan poprzedza miesiąc adar. W roku przestępnym są dwa miesiące adar: adar I (riszon) i adar II (szeni). Tym dodanym miesiącem jest adar I – który ma 30 dni, podczas gdy adar II ma 29 dni. Gdy rok nie jest przestępny – pojedynczy adar ma 29 dni.
Trzeba pamiętać, że system żydowskiego kalendarza opiera się na trzech zjawiskach astronomicznych: obrocie Ziemi dokoła jej osi (dzień), obrocie Księżyca wokół Ziemi (miesiąc) i obrocie Ziemi dokoła Słońca (rok). Ponieważ są one niezależne od siebie, w kalendarzu żydowskim - aby je pogodzić i zlikwidować powstające z czasem "rozsuwanie się" wzajemne tych zjawisk - pojawia się 12 lub 13 miesięcy w roku, miesiąc ma 29 lub 30 dni, a rok ma 353, 354, 355, 383, 384 lub 385 dni.
Astronomicznym punktem wyjścia wyliczeń jest nów księżyca (faza Księżyca, kiedy znajduje się on między Ziemią a Słońcem i jest zwrócony ku Ziemi częścią nieoświetloną) miesiąca tiszri zwany molad tiszri. Dokładny czas trwania miesiąca księżycowego, czyli czasu od jednego molad do następnego, został ustalony przez rabina Hillela w roku 4119 (czyli prawie 1650 lat temu) na 29 dni 12 godzin i 793 chalakim (trzy i pół sekundowych odcinków czasowych). Współcześni astronomowie wyliczają go na 29 dni, 12 godzin 44 minuty i 2.8 sekundy, czyli 29 dni, 12 godzin i 792.84 chalakim. Wynika z tego, że wyliczenia Hillela były tylko o pół sekundy mniej dokładne, niż wyliczenia współczesne.
Należy przy obliczeniach uwzględnić, że rok żydowski rozpatrywany jest w 19 letnim cyklu, który składa się z 12 lat po 12 miesięcy i 7 lat przestępnych - 13 miesięcznych. Jest to rok trzeci, szósty, ósmy, jedenasty, czternasty, siedemnasty i dziewiętnasty.
Obecny cykl rozpoczął się w roku żydowskim 5758 (czyli w roku, który zaczął się 2 października 1997), a więc trwający obecnie, przestępny rok 5768 (2007/2008) jest jedenastym rokiem cyklu. Ponieważ w tym roku są dwa miesiące adar, święto Pesach zaczyna się - w kalendarzu gregoriańskim - wyjątkowo późno, ale w żydowskim - jak zawsze - 15 dnia nisan.
|
