THE 614th COMMANDMENT SOCIETY | Święta

Tu Bi-Szwat oznacza „15 dzień miesiąca szwat”. Tu - wyraża liczbę 15 w hebrajskim. Piętnasty dzień miesiąca szwat jest Nowym Rokiem Drzew (Rosz Haszana lailanot).

„Gdy przyjdziecie do ziemi [Jisraela] i będziecie sadzić wszelkie drzewo [rodzące] jadalny [owoc], będzie wam ten owoc wzbroniony. Przez trzy lata będzie wam wzbroniony i jedzony nie będzie. A w czwartym roku wszelki jego owoc będzie święty [i jedzony tylko w Jerozolimie], na chwałę Boga. A w piątym roku możecie jeść jego owoc” (19:23-25).

Ponieważ, aby przestrzegać tego prawa i wiedzieć dokładnie, kiedy trzeba przynieść owoce do Świątyni, a kiedy można je już zjadać samemu, byłoby konieczne zapamiętanie daty zasadzenia każdego drzewa osobno, ustalone zostały zbiorowe „urodziny” wszystkich drzew na 15. dzień szwat.

Po zburzeniu Świątyni Jerozolimskiej praktyczne zastosowanie „urodzin” drzew przestało funkcjonować i dzień ten przekształcił się w święto o pomniejszym znaczeniu, podczas którego - współcześnie - sadzi się w Jisraelu drzewa i w niektórych domach odbywa się uroczysta kolacja sederowa (przypominająca Seder podczas święta Pesach), której zasady i przebieg zostały ustalone przez mistyczny nurt judaizmu w wieku XVI.

Mamy więc - podobnie jak w czasie Pesach - cztery kielichy wina, odczytywane są wersety dotyczące roślin w Jisraelu, odbywa się błogosławienie wina i owoców i ich jedzenie.

Istnieje wiele wariantów przebiegu tej kolacji przy zapalonych świecach. Wspólne elementy to wino (białe i czerwone) i różne owoce:

Błogosławieństwa przed wypiciem każdego kielicha wina:

„Błogosławiony jesteś Ty, Haszem, Król Świata, Stwórca owocu winorośli”

I przed zjedzeniem owocu:

„Błogosławiony jesteś Ty, Haszem, Król Świata, Stwórca owocu drzewa”

Aby można było wypowiedzieć błogosławieństwo szehechejanu trzeba jeść owoc, którego nie jadło się od dawna i najlepiej, gdy jest to owoc „sezonowy”, charakterystyczny dla pory roku:

„Błogosławiony jesteś Ty, Haszem, Bóg nasz, Król świata, że dałeś nam dożyć i utrzymywałeś nas i doprowadziłeś nas do tego czasu”

Natomiast gdy będziemy jedli produkty roślinne, które nie są owocami drzew, błogosławieństwo brzmi:

„Błogosławiony jesteś Ty, Haszem, Król Świata, Stwórca różnych rodzajów pożywienia (gdy to, co spożywamy jest przygotowane z mąki)/owocu ziemi (gdy są to inne produkty roślinne)”.

Istnieje wiele opinii w sprawie owoców, jakie powinno się jeść podczas kolacji. Najbardziej powszechny zestaw to oliwki, daktyle, winogrona, figi, granaty, jabłka, orzechy włoskie, migdały, karob czyli bukser, gruszki, wiśnie, nasiona słonecznika i fistaszki. Wersja skromniejsza, ale zgodna z Dewarim, zawiera charakterystyczne produkty rolnicze Jisraela: „pszenicę, jęczmień, winogrona, figi, granaty, oliwki i miód” (8:8) („pięć owoców i dwa zboża Jisraela”). Oczywiście, winogrona można zastąpić rodzynkami, a zboża pojawiają się na stole w formie np. ciasta. Ziemia Izraela - uczą mędrcy - nasycona jest świętością, która nie sprowadza się wyłącznie do świata duchowego, ale objawia się także w formie fizycznej. Owoce, które rosną na tej ziemi, czerpią z niej wodę i minerały oraz jej świętość.

Wersja kabalistyczna jest znacznie bogatsza: zawiera albo 15 owoców, aby ich liczba odpowiadała dacie (15 dzień szwat), albo 30, bo wtedy dziesięć odpowiada liczbie sefirot w każdym z trzech światów: stworzenia, ukształtowania i działania (3x10=30).

W Roku Szabatowym, kiedy ziemia odpoczywa, nie wolno ani siać, ani zbierać z niej plonów. W święto Tu Bi-Szwat jest zwyczaj sadzenia drzew. Czy jest to możliwe w roku, kiedy panuje zakaz?

Nie. Sadzenie drzew do ziemi Jisraela w Roku Szabatowym (Szemita) [raz na siedem lat] jest niezgodne z halachą. Dlatego w takim roku akcja sadzenia drzew w święto Tu Bi-Szwat jest zawsze ograniczona w Jisraelu do sadzenia drzew w doniczkach i innych pojemnikach po to, aby przesadzić je na stałe do ziemi dopiero w następnym roku. Natomiast w miejsce tradycyjnej akcji sadzenia drzew przeprowadza się wielką akcję zbierania funduszy na sadzonki przyszłoroczne i – przede wszystkim wśród uczniów szkół - prowadzi działania edukacyjne dotyczące ochrony przyrody.

Z ostatnich dni

TU BI-SZWAT

Aktualności

Nowe Projekty

Ostatnie pytania

Nowe artykuły