Wtorek, 25 Lipiec 2017
 

Z ostatnich dni




CZAS, WODA, KRYSZTAŁ

Mikec

Tora_1_1.jpg

 

1) Imię litery mem, której wartość liczbowa wynosi 40, oznacza „wodę”. 40 jako „woda” oznacza w Torze pewien długi okres czasu: 40 dni potopu, 40 po potopie,  2 x 40 dni, które Mosze spędził z HaSzem na Synaju, 40 lat wędrówki Żydów po pustyni, itp. Innymi słowy, 40 oraz „woda” stanowią biblijne symbole czasowości – głównie chodzi jednak o odniesienia do czasu, który minął.

2) Woda służy również do spoglądania w przyszłość, czyli do czasu, który będzie. Jest medium, które wywołuje stan prorocki. W Micrajim jedną z praktyk dywinacyjnych było spoglądanie w refleksy światła na powierzchni wody w kielichu wróżebnym – Tora wspomina, że taki kielich posiadał sam Josef: „Czyż nie wiecie, że ktoś taki jak ja potrafi przepowiadać przyszłość [przy pomocy tego srebrnego kielicha]? (Rdz 43:15) 1 .

3) Jak wspomniano przy omówieniu poprzednich parasziot, Imię 72, składające się z 216 liter pochodzących z trzech wersów Tory (Wj 14:19-21), odnosi się ściśle do kwestii panowania nad wodą – tradycja głosi, że przy pomocy tego Imienia nastąpiło rozstąpienie się wód Morza Sitowia. Chodziło wówczas zatem o panowanie na daną chwilą, gdy w postaci cudu następuje zawieszenie praw natury w czasie w teraz.

4) Odnośnie do liczb 72 (sumy trójliterowych złożeń Imienia) i 216 (sumy liter), warto nadmienić, że pierwsza stanowi wartość liczbową imienia czwartej sefiry Chesed „łaska, miłosierdzie”, a druga to gematria imienia piątej sefiry Gewura „srogość, sąd”. 216 to również gematria dwóch słów z paraszy Mikec: Ha-jeor „rzeka” i wajikac „obudził się”, występujących tuż obok siebie w opowieści o proroczych snach faraona (Rdz 41:1 i 41:4).

Pojawia się tu powiązanie wartości 216 z wizją otrzymaną przez faraona we śnie. Uwaga ta jest o tyle istotna, że tradycja żydowska łączy Imię 72, złożone z 216 liter, z instrumentem dywinacyjnym, zwanym Urim we-Tumim, „Światła i Pełnie”, który to z kolei utożsamiano z choszenem, pektorałem kohena ha-gadola, najwyższego kapłana. Na pektorale przymocowanych było 12 szlachetnych kamieni, odpowiadających symbolicznie każdemu z plemion hebrajskich. Należy domniemywać na podstawie poszlak związanych z gematrią 216 (3 x 72, 18 x 12), że istnieje jakieś powiązanie między praktykami dywinacyjnymi Micrajim-Egiptu, gdzie wizję wywoływałyby lśnienia na powierzchni wody (stąd „Rzeka” we śnie faraona, a pośrednio też wskazuje na to wzmianka o kielichu do wróżenia, jaki posiadał Josef, por. Rdz. 44:2-15) i analogicznymi praktykami Hebrajczyków, gdzie medium dywinacyjnym miały być kryształy/kamienie szlachetne, a wizję miały powodować odblaski na powierzchni klejnotów (TB Joma 73a-b). Dodatkowe światło rzuca na tę hipotezę kabalistyczna etymologia hebrajskiej nazwy Egiptu – Micrajim. Słowo to składa się z wyrazu majim – „woda”, rozbitym na dwie części, pomiędzy którymi znajduje się wyraz cur, „skała”, „kryształ”. Czyżby zatem supermacja mocy JHWH i Mojżesza nad władzą faraona i jego czarowników (czego rezultatem było wyjście z Micrajim-Egiptu) na planie symbolicznym wyrażała się w strukturze słowa Micrajim, gdzie „kryształ” rozbija „wody” na dwie części? Podobnie przecież podczas przejścia przez Jam Suf „Morze Sitowia” (a w kabalistycznej interpretacji: Jam Sof, „Morze Końca”) wody rozstąpiły się na dwie części, a środkiem, po twardej powierzchni przeszli Hebrajczycy.

Dodać należy jeszcze, że jednym z epitetów JHWH jest Cur Jisrael, „Skała/Kryształ Izraela”. Być może w tym kompleksie znaczeniowym zawiera się ukryta teza, głosząca przewagę hebrajskiej praktyki dywinacji z kryształami nad egipską techniką uzyskiwania wizji przy pomocy wody.

Arje Krawczyk

29 grudnia 2016


---------------------

1 O egipskiej technice uzyskiwania wizji przy pomocy wody – lekanomancji – zaświadcza, obok biblijnego motywu Josefa, szereg papirusów z okresu demotycznego.  Opisuje się tam rytuał, w ramach którego napełniało się naczynie oliwą lub wodą, a następnie medium – zazwyczaj młody chłopiec – miał się wpatrywać w  powierzchnię płynu i doznawać wizji. Zgromadzeni wokół niego mogli zadawać młodzieńcowi pytania, a on „odpowiadał na każde, któremu zadano” [za:] F. Ll. Griffith, H. Thompson „The Demotic Magical Papyrus of London and Leiden”, London 1904, 8-22 oraz J. Capart „Les Anciens Egyptiens pratiquaient-ils la lecanomancie?” Chronique dEgypte 37 1994 [w:] John D. Currid „Ancient Egypt and the Old Testament”, s. 222-223.

Aktualności


Nowe Projekty


Ostatnie pytania


Nowe artykuły

Lombard Bytom Ruda Śląska Skup złota